محمد رضا واليزاده معجزى

308

تاريخ لرستان ( روزگار پهلوى ) ( فارسى )

لرستان گذاشته بود . خصوصا با يك نفر متنفذ محلى كه قدرت نامحدود داشت روى هم ريخته و فعال ما يشاء شده بود . اوضاع طرهان روزبه‌روز وخيم‌تر مىشد . اكثر طوايف به پشتيبانى از امير اعظم و برادرانش برخاسته بودند . امان اللّه خان هم در تهران مشغول دوندگى بود و مىخواست به وسيله كشاورز صدر كارى از پيش ببرد . ولى كشاورز كه هنوز استخوان‌بندى سياسى و اجتماعى درستى نداشت با اينكه به وسيله امثال امير احمدى خيلى فعاليت مىكرد كه كار امان اللّه را براى پىريزى وكالت خود درست كند ، جور درنمىآمد و هرچه را كشاورز دم هم مىگذاشت رزم‌آرا آن را پنبه مىكرد . بالاخره در بهار 1325 كار به جنگ و جدال منجر شد . بدين سبب كه على رضا خان ، پسر امان اللّه خان كه جوانى شجاع ولى بىتجربه بود خيال مىكرد كه با خونريزى و آدم‌كشى كار درست مىشود و چون از شكايتى كه جهت وصول بهره مالكانه به دادگاه كرده و مدير دفتر دادگاه را براى تأمين دليل آورده بود ، نتيجه نگرفته بود لذا به حكم جوانى كه به قول سعدى داعيه شيطانى است ، به وسيله خوانين آزادبخت كه طرفدار او بودند ، چند نفر از كدخدايان را كه طرفدار امير اعظم بودند به قتل رسانيد و طولى نكشيد كه به رسم لرستانيها چند هزار نفر طرفداران امير اعظم به قريه‌ها و آباديهاى آزادبختها هجوم آورده قريب 16 آبادى را غارت كردند . آن‌چه نگارنده به ياد دارد قريب 16 هزار گوسفند و بز و 1700 گاو و اسب و الاغ با همه اثاث البيت طايفه آزادبخت را غارت كردند . بعد از اين پيشامدها طرفداران و خانواده امان اللّه خان همه از پيرامون على رضا خان پراكنده شدند و غير از چند خانوار از خصيصين آنها كسى از ياران او باقى نماند و اگر سرهنگ برخوردار از تهران براى پايان دادن به جنگ آنها نيامده بود قريبا زن و بچه امان اللّه خان قطعه‌قطعه مىشدند . در يكى دو روز آخر تنها خود على رضا خان بود كه از حمله و هجوم اين چند هزار نفر جلوگيرى مىكرد و چون مىدانستند او جوانى متهور و بىباك است و بىملاحظه از آنان مىكشد ، لذا جرأت نزديك شدن به خانه‌هاى آنها را نداشتند . جنگ اين دو دسته در حدود 15 روز به طول انجاميد و روزى حداقل هزار تير تفنگ شليك مىشد . شب و روز دائما صداى تير به گوش مىرسيد و به سگ و گربه همديگر هم رحم نمىكردند و آن زبان‌بسته‌ها را مىكشتند . كسى را ياراى بيرون آمدن از خانه نبود ؛ زيرا هزاران نفر از پشت